Η ζωφόρος του Παρθενώνα | The Parthenon Frieze

Ο Παρθενώνας | The Parthenon

Γνωρίστε τη Ζωφόρο | Learn about the Frieze

Παίξτε με τη Ζωφόρο | Play with the Frieze

Το θέμα της Ζωφόρου - Τα Παναθήναια

Το θέμα για την κάλυψη μιας τόσο μεγάλου μήκους αλλά στενής επιφάνειας έπρεπε να είναι πολυπρόσωπο και ως τέτοιο θεωρήθηκε ότι ήταν κατάλληλη μια πομπή.Οι αρχαίες πηγές σχετικά με τη ζωφόρο είναι όλες νεότερες από τον Παρθενώνα. Σε ορισμένα σημεία οι πληροφορίες δεν συμφωνούν με τις παραστάσεις. Η ασυμφωνία αυτή προκάλεσε και διάφορες ερμηνείες. Ωστόσο οι περισσότεροι μελετητές με μικρές παραλλαγές έχουν υποστηρίξει ότι το θέμα της ζωφόρου του Παρθενώνα είναι η πομπή των Παναθηναίων, το αποκορύφωμα της εορτής των Mεγάλων Παναθηναίων . Tα Παναθήναια ήταν η επισημότερη εορτή της Αρχαίας Αθήνας, που γινόταν κάθε τέσσερα χρόνια προς τιμήν της πολιούχου της πόλης θεάς Αθηνάς, τον μήνα Εκατομβαιώνα (Ιούλιο-Αύγουστο). Σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε κατά τους προϊστορικούς χρόνους από τον Εριχθόνιο, με το όνομα Αθήναια, αναδιοργανώθηκε από τον Θησέα στο τέλος της μυκηναϊκής εποχής και τότε πήρε το όνομα Παναθήναια. Νέα αναδιοργάνωση έγινε από τον τύραννο Πεισίστρατο το 566 π.Χ. Εορτάζονταν κάθε τέσσερα χρόνια με τόση λαμπρότητα (Μεγάλα Παναθήναια), που κατά τον 6ο-4ο αι. π.Χ. είχαν πανελλήνια αίγλη, ενώ τα Μικρά Παναθήναια, που γίνονταν κάθε χρόνο είχαν τοπικό χαρακτήρα. Κατά τα Μεγάλα Παναθήναια ετελούντο πολλές τελετές και θυσίες, από τις οποίες σπουδαιότερη ήταν η εκατόμβη (θυσία 100 βοδιών), καθώς και αγώνες ιππικοί, γυμνικοί (αγώνες στίβου) και μουσικοί. Οι τελετές και οι αγώνες, που διαρκούσαν από 4-12 μέρες, έφθαναν στο αποκορύφωμά τους την 28η Εκατομβαιώνος, ημέρα των γενεθλίων της θεάς Αθηνάς, κατά την οποία παραδιδόταν από τον αθηναϊκό λαό στη θεά ένας πέπλος χρυσοκέντητος, που είχαν υφάνει οι αρρηφόροι και οι εργαστίνες, δηλαδή νέα κορίτσια επιφανών οικογενειών στην υπηρεσία της θεάς. Η πομπή στη ζωφόρο του Παρθενώνα ξεκινάει από τη νοτιοδυτική γωνία του ναού και διχάζεται σε δύο ομάδες ή παρατάξεις που πορεύονται προς τα ανατολικά. H μία προχωράει κατά μήκος της νότιας πλευράς, ενώ η άλλη αφού διασχίσει τη δυτική πλευρά, συνεχίζει κατά μήκος της βόρειας και καταλήγουν και οι δύο στην ανατολική πλευρά. Στη δυτική και τη βόρεια πλευρά οι μορφές βαδίζουν από τα δεξιά προς τα αριστερά του θεατή, ενώ στη νότια από τα αριστερά προς τα δεξιά. Το σημείο εκκίνησης της πομπής είναι ο Κεραμεικός και συγκεκριμένα το Πομπείο, κτήριο με ευρύχωρη αυλή, όπου γίνεται η προετοιμασία των ιππέων και των αλόγων, όπως εικονίζεται στη δυτική πλευρά. Ο πέπλος μεταφερόταν στην αρχή κρεμασμένος στο κατάρτι ενός τροχήλατου πλοίου, ενώ μετά το Ελευσίνιο στα χέρια. Ο χώρος όπου κινείται η πομπή, είναι ο Δρόμος, η οδός των Παναθηναίων δια μέσου της Αγοράς, όπου τρέχουν πάνω στα άλογά τους οι ιππείς και τα άρματα των αποβατών σε παράλληλες πορείες στη βόρεια και νότια πλευρά, ενώ στη συνέχεια ακολουθούν: πολιτικοί αντιπρόσωποι, μουσικοί, θαλλοφόροι και σκαφηφόροι στη νότια πλευρά, θαλλοφόροι, μουσικοί, υδριαφόροι και σκαφηφόροι στη βόρεια και τέλος τα ζώα για τη θυσία στα ανατολικά άκρα των μακρών πλευρών. Διάφοροι επόπτες είναι διασκορπισμένοι σε όλο το μήκος της πορείας. Το σημείο όπου τερματίζει η πομπή είναι η Ακρόπολη, όπου ο πέπλος παραδιδόταν στους ιερείς, οι οποίοι έντυναν το ξόανο (το παλαιό ξύλινο άγαλμα) της θεάς, που βρισκόταν αρχικά μέσα στον «αρχαίο νεώ», ενώ αργότερα στο Ερέχθειο. H προσφορά του πέπλου με την παρουσία των θεών και των ηρώων εικονίζεται στην ανατολική πλευρά της ζωφόρου.

The theme - The Panathenaia

The subject needed to cover so long and narrow a surface had to be one comprising many figures. A procession was therefore considered to be suitable.The ancient sources that refer to the frieze are all later than the Parthenon, beginning at the end of the 5th century B.C. At some points, the sources do not agree with the representations themselves. This disagreement has given rise to varying interpretations. Yet most scholars, with minor variations, agree that the theme of the Parthenon frieze is the procession of the Panathenaia, the culmination of the Great Panathenaia. This was the most important of the Athenian festivals. It was celebrated every four years in the months of Hekatombaion (July-August) in honour of the guardian of the city, the goddess Athena. Tradition held that the festival was established in prehistoric times by Erichthonios, being known then as the Athenaia. Theseus was supposed to have reorganised it at the end of the Mycenaean period, and from then on the celebrations were called the Panathenaia. New changes were made by the tyrant Peisistratos in 566 B.C. The celebrations every four years (the Great Panathenaia) were held with such brilliance that during the 6th to the 4th century B.C. they were on a Panhellenic scale. The Lesser Panathenaia, held annually, were local in character. The festival of the Great Panathenaia included numerous ceremonies and sacrifices, of which the most striking was the Hekatombe (sacrifice of 100 bulls). Of great importance too were the equestrian, athletic and music contests. The ceremonies and games, which lasted from 4 to 12 days, reached their peak on the 28th of Hekatombaion, the day held to be Athena’s birthday. On this day the people of Athens gave their goddess a peplos woven with thread-of-gold by the Arrephoroi and the Ergastinai, maidens from prominent families in the service of the goddess. The procession begins at the southwest corner of the temple and divides into two files, each of which moves toward the east. One goes along the south side, while the other traverses the west end and then moves along the north. Both end at the east, above the entrance to the temple. On the west and north sides, the figures move from right to left as seen by the viewer. Along the south, they move from left to right. The actual procession began in the Kerameikos, at the Pompeion, a building with a spacious court, where the horsemen and their horses made ready for the parade, as is shown on the west end. The peplos was brought in a splendid procession carried like a sail on a wheeled ship as far as the Areopagus and thereafter by hand. The area along which the procession moved was known as the Dromos or Panathenaic Way, a road that cut diagonally across the Agora. Here the riders ran their horses and the chariots with their apobates raced. All this is shown on the parallel files of the north and south frieze. Then follow: political personages, musicians, thallophoroi (bearers of olive branches) and skaphephoroi (tray-bearers) along the south side, thallophoroi, musicians, hydriaphoroi (bearers of water-vessels) and skaphephoroi along the north side. Finally, at the east end of both sides, come the sacrificial animals. Scattered at intervals throughout the long procession are several officials. The procession ends at the Acropolis, where the peplos was handed over to priests, who dressed the "xoanon" (the venerable wooden statue) of the goddess, initially in the «most ancient temple» (Archaios Naos), later on in the Erechtheion. The giving of the peplos, in the presence of the gods and heroes, is depicted on the east end of the Parthenon frieze.
You need to upgrade your Flash Player.